Een toegankelijkheidsverklaring (een openbaar document waarin u vastlegt hoe toegankelijk uw dienst is) stelt u prima zelf op, ook als u geen jurist of ontwikkelaar bent. Dit artikel loopt de vijf stappen met u door en eindigt met een compleet sjabloon dat u direct kunt kopiëren en invullen. Geen e-mailadres nodig, geen download achter een formulier. Wilt u eerst weten wat er precies in zo'n verklaring moet staan en waarom, lees dan wat een toegankelijkheidsverklaring is. Dit artikel gaat verder: het is de praktische route van leeg document naar publicatie.
Stap 1: controleer of de plicht voor u geldt
Voordat u begint, is het de moeite waard om te checken of u wel onder de European Accessibility Act (EAA), de Europese wet die producten en diensten toegankelijk maakt, valt. Alleen micro-ondernemingen zijn voor diensten zoals een webshop volledig vrijgesteld: minder dan 10 medewerkers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. Beide voorwaarden gelden tegelijk, dus een shop met 6 medewerkers maar 5 miljoen euro omzet valt niet onder de vrijstelling. Twijfelt u, lees dan de volledige voorwaarden op onze uitzonderingenpagina of in ons overzicht van vrijstelling en overgangstermijn. Bent u vrijgesteld, dan mag u stoppen met lezen, al is een verklaring ook dan geen slecht idee: het scheelt uitleg als een klant er later naar vraagt.
Stap 2: leg een eerlijke basis vast
Een verklaring zonder onderbouwing is een belofte, geen document. U heeft twee routes om de conformiteit (de mate waarin uw dienst aan de norm voldoet) van uw webshop vast te stellen.
- Zelfonderzoek. U loopt de belangrijkste pagina's en klantroutes zelf na: toetsenbordbediening, contrast, alt-teksten, formulierlabels. Dat is toegestaan als basis voor uw verklaring.
- Onafhankelijke audit. Een specialist test uw shop en levert een gedateerd rapport. Dat is niet verplicht, wel verstandig, vooral voor de criteria die u zelf lastig beoordeelt, zoals hoe een schermlezer uw checkout daadwerkelijk voorleest.
Welke route u ook kiest, u toetst tegen EN 301 549 (de technische norm waaraan een toegankelijke website moet voldoen). De op dit moment geldende versie, 3.2.1, verwijst naar WCAG 2.1 op niveau AA. Een nieuwere versie die naar WCAG 2.2 verwijst wordt in 2026 verwacht, maar is nog niet vastgesteld: zolang dat niet zo is, blijft WCAG 2.1 AA de wettelijke meetlat. Noteer de datum en de gekozen methode. U heeft ze zo weer nodig in het sjabloon hieronder.
Stap 3: schrijf de verklaring volgens een vaste opbouw
Wij vergeleken zestien gepubliceerde Nederlandse verklaringen (bol.com tot KLM, van bank tot webshop) en zagen telkens dezelfde negen onderdelen terugkomen bij de sterkste voorbeelden. Meer over die vergelijking leest u in onze analyse van die zestien verklaringen. Het sjabloon hieronder volgt diezelfde opbouw.
Eén onderdeel verdient extra aandacht: uw conformiteitsclaim, de zin waarin u zegt in hoeverre u aan de norm voldoet. "Voldoet gedeeltelijk aan" is de veilige standaardformulering zolang u nog bekende afwijkingen heeft. Vermijd een onvoorwaardelijke "voldoet volledig aan"-uitspraak direct boven een lijst met bekende afwijkingen: dat spreekt zichzelf tegen en ondermijnt het vertrouwen in de rest van de verklaring.
Sjabloon: kopieer en vul de haken in
1. Titel en reikwijdte
Toegankelijkheidsverklaring [naam van uw bedrijf]
Deze verklaring gaat over de toegankelijkheid van [naam van uw website of webshop, met url]. Zij dekt [omschrijf de reikwijdte: de website, de webshop, een bijbehorende app].
2. Toegepaste norm
Wij toetsen onze dienst aan EN 301 549 (versie 3.2.1), de Europese norm voor digitale toegankelijkheid. Deze norm verwijst naar WCAG 2.1 op niveau AA.
3. Conformiteitsstatus
[Naam van uw bedrijf] voldoet gedeeltelijk aan bovenstaande norm. De bekende afwijkingen staan onder punt 5, met de geplande oplossing.
4. Onderzoeksbasis
Deze status is vastgesteld op [datum] via [zelfonderzoek of een externe audit door naam bureau], op basis van een steekproef van [aantal] pagina's en de belangrijkste klantroutes, zoals zoeken, winkelmandje en afrekenen.
5. Bekende afwijkingen
- [Beschrijving van het probleem], onder [onderdeel van de norm, bijvoorbeeld kleurcontrast]. Verwachte oplossing: [maand en jaar].
- [Voeg per gevonden afwijking een regel toe. Geen afwijkingen gevonden? Zeg dat dan letterlijk zo, in plaats van deze sectie leeg te laten.]
6. Maatregelen en borging
Wij houden de toegankelijkheid van onze dienst op peil door [beschrijf uw eigen proces, bijvoorbeeld: een controle bij elke grote wijziging, een vast contactpunt voor meldingen, of periodieke toetsing].
7. Feedback en contact
Ervaart u een drempel? Meld dat via [e-mailadres of contactformulier]. Wij reageren binnen [aantal] werkdagen.
8. Handhavingsroute
Bent u niet tevreden met onze reactie? Dan kunt u een klacht indienen bij [naam toezichthouder, voor de meeste webshops de ACM] via [contactgegevens, bijvoorbeeld consuwijzer.nl].
9. Datum
Deze verklaring is voor het eerst opgesteld op [datum] en voor het laatst bijgewerkt op [datum].
De wet vraagt daarnaast dat deze informatie ook in gesproken vorm beschikbaar is (artikel 13, tweede lid van de Europese richtlijn). Hoe u dat oplost, leest u in onze uitleg over de gesproken toegankelijkheidsverklaring. Twijfelt u bij een specifiek onderdeel van het sjabloon hierboven wat u precies moet invullen, lees dan de volledige toelichting per onderdeel in wat een toegankelijkheidsverklaring is.
Stap 4: publiceer de verklaring op de juiste plek
Van de zestien verklaringen die wij bekeken, publiceert niemand de tekst als losse paragraaf tussen de algemene voorwaarden. Iedereen gebruikt een zelfstandige pagina. Volg dat patroon: zet uw verklaring op een eigen pagina, gelinkt vanuit de footer die op elke pagina van uw site staat, zodat bezoekers haar vinden zonder ernaar te zoeken. Voeg daarnaast één verwijzende regel toe in uw algemene voorwaarden, die naar die pagina linkt. De wet vraagt deze informatie namelijk in uw algemene voorwaarden "of een gelijkwaardig document" op te nemen, en zo'n zelfstandige pagina geldt als dat gelijkwaardige document. Dat is zowel juridisch gebruikelijk als wat bezoekers als normaal herkennen.
Stap 5: houd de verklaring actueel
Er staat geen vaste herzieningstermijn in de wet. Werk uw verklaring bij zodra er iets verandert dat de inhoud raakt: een redesign, een nieuwe checkout, een nieuwe bedrijfsnaam, of een nieuwe toetsing die andere afwijkingen oplevert. Geen jaarlijkse checklist dus, maar wel een gewoonte: neem de verklaring mee als vast punt bij elke grote wijziging aan uw site.
Wilt u zien hoe zo'n verklaring er in de praktijk uitziet, met echte onderdelen ingevuld in plaats van haken? Onze eigen toegankelijkheidsverklaring is een levend voorbeeld.
Liever dat iemand anders dit voor u regelt? Lees wat een toegankelijkheidsverklaring precies inhoudt en wat wij daarin voor u kunnen betekenen.
Veelgestelde vragen
Is een toegankelijkheidsverklaring verplicht?
Ja, als uw webshop onder de European Accessibility Act valt. Alleen micro-ondernemingen zijn uitgezonderd: minder dan 10 medewerkers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. Beide voorwaarden gelden tegelijk.
Waar moet u de verklaring publiceren?
Op een vaste, zelfstandige pagina op uw website, gelinkt vanuit de footer die op elke pagina staat. Verwijs daarnaast met één regel naar die pagina vanuit uw algemene voorwaarden.
Moet u eerst een audit laten doen?
Nee, dat is niet verplicht, wel verstandig. Een zelfonderzoek is toegestaan als basis voor uw verklaring. Een onafhankelijke audit levert een steviger, beter onderbouwd resultaat op, vooral bij schermlezergedrag dat u zelf lastig kunt beoordelen.
Hoe vaak moet u de verklaring bijwerken?
Er staat geen vaste termijn in de wet. Werk de verklaring bij na elke ingrijpende wijziging, zoals een redesign, een nieuwe checkout of een nieuwe naam, en na elke nieuwe toetsing.
Kost het iets om dit zelf te doen?
Nee. Het sjabloon in dit artikel is gratis en compleet: u hoeft nergens een e-mailadres voor achter te laten. Uw eigen tijd voor het testen en invullen is de enige investering.
Bronnen: Richtlijn (EU) 2019/882, Bijlage V (opent in nieuw tabblad) · ACM ConsuWijzer over toegankelijkheid van webwinkels (opent in nieuw tabblad) · EN 301 549 (ETSI) (opent in nieuw tabblad)