Twee normen, één verplichting
De Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten (de Nederlandse wet die de Europese toegankelijkheidsregels invoert) verwijst niet rechtstreeks naar WCAG. Ze verwijst naar EN 301 549 (de technische norm waaraan een toegankelijke website moet voldoen). Die norm verwijst op haar beurt naar WCAG. Dat onderscheid is niet taalkundig. Het heeft gevolgen voor wat u moet doen en wanneer.
De momenteel geldende versie is EN 301 549 v3.2.1. Die verwijst naar WCAG 2.1 niveau AA: 50 succescriteria op het niveau A en AA voor webinhoud (hoofdstuk 9 van de norm). Conformiteit met EN 301 549 schept een vermoeden van naleving van de technische eisen uit de wet.
Wat verandert er met EN 301 549 v4?
De Europese Commissie verwacht in 2026 een nieuwe versie van de norm: EN 301 549 v4.1.1. Die versie verwijst naar WCAG 2.2, de huidige internationale standaard voor webtoegankelijkheid, met 87 succescriteria (negen meer dan WCAG 2.1).
Zodra v4.1.1 in het Publicatieblad van de EU gepubliceerd wordt als geharmoniseerde norm, verschuift het referentiekader. Dat moment is nog niet aangebroken. De norm is in april 2026 nog niet gepubliceerd. Maar de richting is helder.
Wat betekent dat concreet? De negen extra succescriteria in WCAG 2.2 ten opzichte van 2.1 zijn:
- Focus niet verborgen, minimaal (niveau AA, 2.4.11). Het element dat toetsenbordfocus heeft, mag niet volledig verscholen zitten achter andere inhoud, zoals een sticky header.
- Focus niet verborgen, verbeterd (niveau AAA, 2.4.12). Dezelfde eis als hierboven, maar dan mag het element ook niet gedeeltelijk verborgen zijn.
- Focus goed zichtbaar (niveau AAA, 2.4.13). De focusindicator moet een minimale omvang en voldoende contrast hebben, zodat u altijd ziet waar u bent.
- Sleepbewegingen hebben een alternatief (niveau AA, 2.5.7). Alles wat met slepen werkt, zoals een schuifregelaar, moet ook met een enkele klik of tik te bedienen zijn.
- Eenvoudige doelgrootte (niveau AA, 2.5.8). Aanraakdoelen moeten minimaal 24 bij 24 pixels groot zijn, tenzij er voldoende ruimte om het doel is.
- Consistente hulp (niveau A, 3.2.6). Hulpmechanismen, zoals een chatknop of contactpagina, moeten op elke pagina op dezelfde plek staan.
- Overbodige invoer (niveau A, 3.3.7). Eerder ingevoerde informatie mag niet opnieuw gevraagd worden in hetzelfde proces.
- Toegankelijk inloggen, minimaal (niveau AA, 3.3.8). Inloggen mag niet afhangen van een cognitieve test, zoals een puzzel of een som, tenzij er een alternatief is.
- Toegankelijk inloggen, verbeterd (niveau AAA, 3.3.9). Dezelfde eis als hierboven, maar dan mag inloggen ook niet afhangen van objectherkenning, zoals het herkennen van foto's, zonder alternatief.
Waarom WCAG 2.2 nu al relevant is
De wet stelt nu EN 301 549 v3.2.1 (WCAG 2.1 AA) verplicht. Maar er zijn twee redenen om WCAG 2.2 al mee te nemen in uw aanpak.
Ten eerste: de norm verandert op termijn. Wanneer v4.1.1 harmoniseert, krijgen bedrijven geen nieuwe overgangsperiode voor de toegevoegde criteria. Wie nu al aan WCAG 2.2 voldoet, heeft die overgang al achter de rug.
Ten tweede: de meeste WCAG 2.2-criteria die voor webshops relevant zijn (met name de doelgrootte, de focuszichtbaarheid, en de authenticatiecriteria) zijn ook vanuit gebruikersperspectief zinvol. Een checkout die aan 2.2 voldoet, werkt beter voor iedereen, niet alleen voor mensen met een beperking. Het Thuiswinkel.org-onderzoek becijferde een €4,2 miljard omzetverlies per jaar voor Nederlandse webwinkels door ontoegankelijkheid, grotendeels veroorzaakt door problemen die WCAG 2.1 en 2.2 samen adresseren.
Wat u kunt verwachten
De toezichthouders handhaven nu op EN 301 549 v3.2.1. Dat verandert niet van de ene op de andere dag. Wanneer v4.1.1 geharmoniseerd is, is het redelijk te verwachten dat toezichthouders een redelijke termijn geven voor aanpassing, maar die termijn is nergens contractueel vastgelegd.
De verstandige aanpak: conformiteit met v3.2.1 als minimumvereiste, WCAG 2.2 als ontwerprichtlijn. Zo bent u juridisch compliant vandaag en klaar voor de norm van morgen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de EAA, EN 301 549 en WCAG?
De EAA is de wet en bepaalt het doel: uw dienst moet toegankelijk zijn. EN 301 549 is de technische norm die vertaalt wanneer u daaraan voldoet. WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) is de richtlijn waarop die norm leunt. Kort gezegd: de EAA verplicht, EN 301 549 meet, en WCAG beschrijft de eisen.
Welke WCAG-versie geldt op dit moment?
De nu geldende norm EN 301 549 v3.2.1 verwijst naar WCAG 2.1 niveau AA. De web-subset komt neer op 50 succescriteria. De verwachte versie v4.1.1 (2026) gaat naar WCAG 2.2.
Moet ik nu al WCAG 2.2 toepassen?
De wettelijke meetlat is nu WCAG 2.1 AA. WCAG 2.2 toepassen is verstandig als toekomstvaste keuze, omdat er geen nieuwe overgangsperiode wordt verwacht wanneer de norm naar 2.2 gaat.
Bronnen: Europese Commissie: updates toegankelijkheidsnorm (opent in nieuw tabblad) · W3C: WCAG 2.2 (opent in nieuw tabblad) · Thuiswinkel.org, 27 november 2024 (opent in nieuw tabblad)